Skrót do strony głównej: Alt + Shift + górny 2(@)
Linkedin FB e-mail Google Plus Twitter

Szukać na tej witrynie

 
 

Blog (czeszczyzna)
Język czeski dla Polaków
Artykuł nr 135

Martin Adámek – Język czeski dla Polaków – blog.

Mam zamiar tutaj publikować krótkie posty / artykuły, podobne jako np. na swojej stronie Facebookowej "Martin Adámek – Język czeski dla Polaków (jiný web, nový panel)",
jednakże tutaj będą u mnie na witrynie w środowisku poza Facebookiem i inną platformą prowadzoną przez stronę trzecią.

Będą tutaj więc raczej krótsze i mniej ważne teksty, które nie zasługują sobie na własny artykuł na witrynie.

Następna różnica przeciwko witrynie,
to że przelączanie wersji językowych witryny przelącza też treść danej strony, jeżeli go utworzyłem w więcej językach,
natomiast przelączanie wersji językowych tutaj na blogu przelącza tylko język interfejsu, podczas tego gdy tekst zostaje taki sam.

Bardzo podobnie jak na mojej FB stronie,
posty będą się tutaj zazwyczaj pojawiać w czeskim lub w polskim,
i mogę też często mieszyć oba języki w jednym poscie.

Celem tego mikroblogu to latwa publikacja prostych krótkich tekstów.

Zaletą powinna być wyższa częstotliwość postów. Ponieważ witrynę sobie zaprojektowałem bardzo tęgą / masywną i świedzcy mi dużo możliwości, to dodanie nowej strony (artykułu) na witrynę z wszystkimi właściwościami strony i zasortowanie do struktury witryny jest bardzo przydługie.

Dlatego dodałem sobie to narzędzie dla latwiejszego linearnego dodawania krótkich tekstów bez większych złożności.

Linearna lista różnych spostrzeżeń i uwag bez zakategoryzowania do struktur witryny.
Ciekawostki dla wszystkich, w tym dla tych, którzy nie korzystają z FB.


Następnym powodem dla powstania tego blogu w ramach tej witryny to, że ta witryna jest archiwowana przez Bibliotekę Narodową Republiki Czeskiej, co powiększa szansę, że to, co tutaj piszę, będzie dla kogoś przydatne.
Niniejszym pozdrawiam/witam przyszłe generacje, jeśli dzięki archiwu właśnie czytają ten tekst w czasach z mojego punktu widzenia przyszłych.



Witam więc Państwa tutaj na tym mikrogblogu i mam nadzieję, że będzie przydatny.


Martin Adámek, Meziměstí, Czechy.

…znaczy raczej: On-line :)

Bo choć fizycznie czasami cieszę się środowiskem przyrodniczym w swojej okolicy, to pracuję właściwie przez internet, dla każdego zainteresowanego, niezależnie od fizycznego miejsca, gdzie mój klient znajduje się.
Najprawdopodobniej spotkamy się właśnie on-line.

Przez internet przebiega nauka czeskiego (jiný web, nový panel), ale też np. tłumaczenie pisemne (jiný web, nový panel) i dużo innych gatunków pracy w dzisiejszych czasach.

Dzięki internetowi mogę pracować dla polskich klientów znajdujących się w Warszawie, Wrocławiu, Poznaniu, Krakowie lub gdzie indziej w Polsce,
tak samo jak w Pradze lub byle gdzie w Czechach,
ale też w innych krajach Europiejskich, w Stanach zjednoczonych lub gdzie indziej na świecie, w terazniejszej wiosce globalnej on-line.


 


Celá republika, mimo republiku, Česko, Nováč, za kopečkama, za vodou, ...

1) Celá republika, mimo republiku, Česko vs. Čechy

W Czechach czesto mowimy np. "Příští týden bude mimo republiku." = "Nastepny tydzien bedzie za granicami, poza Czechami.",
albo "Celá republika sleduje norské počasí." = "Cale Czechy (w sensu 'wszystcy Czesi') obserwuja norweska prognoze pogody.",
albo "Zítra má pršet v celé republice." = "Jutro ma padać w calej Republice Czeskiej."

Uzywamy to calkowicie naturalnie, i dopiero jakichs pol roku temu mi uczen zwrocil uwage, ze to jest ciekawe,
dlatego ze Polacy tak w polskim nie mowia. Ze w polskim sie w takich kontekstach mowi "Polska".
I chyba tez "kraj". (Juz nie pamietam dokladnie; w kazdym przypadku ani republika, ani rzeczpospolita.)
Chodzi o to, ze w polskim w takich kontekstach nie uzywa sie definicji statusu politycznego kraju, ze chodzi akurat o rzeczpospolita.

Pewnie to dotyczy tego, ze jak od 1. 1. 1993 zostalismy Republika Czeska, bez Slowacji,
to mielismy tylko formalna nazwe Česká republika / Czech Republic,
i potem dlugo czekalismy na oficjalna nieformalna nazwe Česko,
i jeszcze dluzej na oficjalna angielska nieformalna nazwe Czechia.

Do tej pory musielismy sobie jakos radzic – i te prowizoria nam oczywiscie w glowach zostaly.
Czesto pisalo sie (i do dzis pisze) "ČR", gdzie dzis juz powolutku zaczynamy mowic "Česko";
w powyzej podanych kontekstach chyba nadal bedziemy mowic "republika", i w cale mi to nie przyszlo dziwne, dla nas jest to naturalne,
dopiero jak sie uczen podczas lekcji zapytal, czemu tak przez caly czas mowie, to mi dotarlo, ze dla Polakow i jezyka polskiego to naturalne nie jest.


I czesto tez mowimy "Čechy" w sensu calej Republiki Czeskiej (ja sie juz od lat staram pilnowac i juz tego raczej nie mowie).
"Čechy", to zachodnia czesc republiki, z granica zgrubzsa kolo miasta Svitavy, znaczy miedzy miastami "Česká Třebová" i "Moravská Třebová"
(granica wewnetrzna Czech i Moraw nie prowadzi od Svitav na poludnie, ale na poludniowy zachod,
bardzo zgrubsza w kierunku miast Jihlava i Telč).

Na wschodzie republiki sa Morawy i Slask
(CS: ta jedna Morava, to jedno Slezsko),
przyczym Slask mozna pod pewnym aspektem uwazac za czesc Moraw.

Wiec:
Česká republika
= ČR
= "republika" (w pewnych kontekstach)
= Česko

= Čechy + Morava + Slezsko

Duzo Czechow (ve smyslu Čechů; ne Moravanů a Slezanů; z Čech; ze západní části republiky)
nadal mowi "Čechy" w sensu calej republiki,
i mieszkancow Moraw i Slasku to zazwyczaj irituje, i trzeba im przyznac racje, ze slowa "Čechy" nie powinno sie w taki sposob uzywac.

W tej sprawie niestety jezyk polski robi blad, ze tych znaczen (Čechy vs. Česko) nieodroznia,
i ze w polskim oficjalnie mowi sie "Czechy" tez na caly kraj.

Przyczym cala ta roznica jest bardzo wazna np. w razie prognozy pogody:
"Pršet bude na východě Čech."
= "Padac bedzie na wschodzie Czech, w sensu Czech, ktore nie sa Morawami ani Slaskiem, znaczy zgrubsza w srodku Republiki Czeskiej, nie na samym wschodzie republiki."

Jak widac, do polskiego taki wschod Czech nie latwo przetlumaczyc, skoro w polskim Czechy sa zachodnia polowa Czech :)




2) Nováč vs. město

I jeszcze na temat tego naszego uzywania slowa "republika" jako skrotu od nazwy "Česká republika":

Cca 10 km od Náchodu jest miasto "Nové Město nad Metují"
(ladny rynek, przy nim zamek z centralnym ogrzewaniem; przy drodze do Gor Orlickich; polecam)
znaczy doslownie tlumaczac: "Nowe Miasto nad rzeka Metuje".

Czlowiek z Náchodu mowi na to miasto "Nováč".
Skoro chodzi o "Nové" miasto, jest to logiczne.
Zreszta, czescia Náchodu jest tez dzielnica "Staré Město nad Metují".

Natomiast czlowiek z Nováče (ja pochodze z Náchodu, wiec dla mnie NMnM to "Nováč")
mowi [město]. Znaczy doslownie "miasto".
Nie wiem, czy to mowi z "M", czy z "m":)
Skoro chodzi o jego miasto, to skrot z "Nové Město" na "město" jest logiczny.

I tak samo cala republika ( = wszsystcy) skroca nazwe "Česká republika" w niektorych kontekstach na "republika" (pewnie z malym "r").
Ja to odczuwam jako synonymum "kraj" lub "Czechy", i jezeli to tak powiem w polskim, to juz wiem, ze bedzie to brzmielo dziwnie, skoro w polskim mowi sie po prostu "Polska" lub "Czechy" lub "kraj".

Jezeli bylektory Czech powie "Jsem ve městě" (PL: "Jestem w miescie"),
znaczy to albo ze jest poza domem / poza biurem,
albo ze jest w centrum.

Jezeli to samo powie osoba z Nového Města nad Metují,
moze to oprocz tych dwu znaczen miec jeszcze trzeci znaczenie,
ze jest w Novém Městě nad Metují, nawet jak by byl w swoim domu na skraju miasta.

Bede musial kiedys zapytac swojej kolezanki, ktora pochodzi z Náchodu,
ale juz od lat mieszka v Nováči,
czy juz mowi "Město", czy nadal "Nováč".
W rozmowach ze mna mowi "Nováč", ale nie wiem, jak to ma mowiac z osobami z Nováče.



3) Za kopečkama

I jeszcze jedno wyrazenie na temat republiki / kraju / panstwa i granic:
"za kopečkama".


hora CS = góra PL
kopec CS = wzgórze PL
kopeček CS = małe wzgórze PL

za kopečkama CS = za granicami, poza republika (jako skutek ucieczki) PL


Chodzi o to, ze granice Republiki Czeskiej, tak jak wczesniej Czechoslowacji, sa z duzej czesci zdefinowane przez wzgorza.

Wyrazenie "za kopečkama", co do stylistyki lub kontekstu, uzywalo sie przedewszystkim w zwiazku z do r. 1989 nielegalna emigracja.
Od otwarcia granic moze sie uzyc, jezeli ktos cos np. zdefrauduje lub zrobi jakies przestepswto i potem ucieknie przed sprawedlnoscia, urzedami, sadami, wierzycielmi, itp.

Nadal wiec uzywa sie raczej w takim kontekscie, ze ktos uciekl np. przed urzedami, albo generalnie przed kims/czyms uciekl,
i juz jest bezpieczny i nikt go nie zlapie.
Bo juz jest za wzgorzkami; i przedewszytkim za granica.



4) Za vodou

Natomiast "(být (už)) za vodou" znaczy,
ze ta osoba juz zarobila duzo kasy, kupila co potrzebowala, zainwestowala, ma z czego zyc nawet moze w przyslosci,
znaczy generalnie, ze juz jest finansowo bardzo spoko.
Zakladam, ze powstalo to jako symboliczne wyrazenie faktu, ze ta osoba juz ma najtrudniejszy odcinek swojej drogi raczej za soba, ze dal rady i osiagnul sukcesu.

 

  


Czy się artykuł Państwu podobał?


Informacja zwrotna – głosowanie

Hlasy se na serveru připočítají k počitadlům pro tento článek, např. kolikrát tento článek někoho pobavil a kolikrát tento článek někomu pomohl.

Neukládají se jednotlivá hlasování (vzájemná kombinace hlasů, datum, čas, ani jiné údaje).
Proto nemá smysl odesílat prázdný hlas, nemělo by se co k čemu přičíst.

 

Ve Vašem prohlížeči nebude uložena žádná informace (cookies) o tom, že už jste hlasovali.
- Ve Vašem prohlížeči tedy nebude vidět, jak jste hlasovali.
- Kdykoliv budete moci hlasovat znovu, pokud Vám článek opakovaně pomůže (pobaví Vás, potěší, …).
- Pokud Vás právě u jednoho počítače sedí více, mohou postupně hlasovat další lidé.

Počítám člověkohlasy, nikoliv lidi.
Tedy kolikrát článek někomu pomohl,
nikoliv kolika lidem pomohl
.

Třikrát potěšeného jednoho čtenáře počítám stejně jako tři různé jednou potěšené čtenáře.

Každý má do budoucna neomezený počet hlasů.
Když zapomenete, že jste pro tento článek už hlasovali, nevadí – když Vám někdy v budoucnu bude např. užitečný znovu, tak mu znovu pošlete hlas, že Vám byl užitečný.

Można wybrać sobie 1 do N opcji

Štítky, labels, kategorie, témata, tagy, hashtagy

(ve vývoji)
 
#slova   #syntax-obraty    
#realie  
 

Czeski i polski – usługi językowe

Skok w górę do: Menu nawigacyjne
(skrót klawiatury Alt + Shift + „5”)

Zainteresowani tą stroną?

  • Add to bookmarks (Ctrl+D)
  • Udostępnić link (CB radio)Skok w górę do:
  • Wydrukować (Ctrl+P)
  • Cytować według ISO 690

    Tę stronę

    ADÁMEK, Martin. Blog (czeszczyzna): Język czeski dla Polaków. Martin Adámek [online]. Náchod / Meziměstí (Republika Czeska) [dostęp 2022-10-06]. Dostępny w Internecie: https://www.adamek.cz/pl/czeski/blog

    Całą witrynę

    ADÁMEK, Martin. Martin Adámek [online]. Náchod / Meziměstí (Republika Czeska) [dostęp 2022-10-06]. Dostępny w Internecie: https://www.adamek.cz/pl

 

 
 

Narodowe kulturowe dziedzictwo

WebArchiv – Ta witryna jest archiwowana przez Bibliotekę Narodową Republiki Czeskiej Ta witryna jest regularnie archiwowana przez Bibliotekę Narodową Republiki Czeskiej z powodu jej kulturowej, edukacyjnej, naukowej, badawczej lub innej wartości informacyjnej w celu dokumentacji autentycznej próbki czeskiej przestrzeni www. Witryna ta jest częścią kolekcji czeskich witryn webowych, które ma Biblioteka Narodowa Republiki Czeskiej zamiar długoterminowo przechowywać i udostępniać dla przyszłych pokoleń. Ich zapis jest częścią Czeskiej narodowej bibliografii oraz katalogu Biblioteki Narodowej Republiki Czeskiej.  

 

 
 

Na wesoło

Nie programuj w święta - bug się rodzi.

 

Aforyzmy

To nie prawda, że mamy za mało czasu, lecz za dużo, którego nie wykorzystujemy w pełni.
[Lucius Annaeus Seneca młodszy]