Skrót do strony głównej: Alt + Shift + górny 2(@)
Linkedin FB e-mail Google Plus Twitter

Szukać na tej witrynie

 
 

Blog (czeszczyzna)
Język czeski dla Polaków
Artykuł nr 95

Martin Adámek – Język czeski dla Polaków – blog.

Mam zamiar tutaj publikować krótkie posty / artykuły, podobne jako np. na swojej stronie Facebookowej "Martin Adámek – Język czeski dla Polaków (jiný web, nový panel)",
jednakże tutaj będą u mnie na witrynie w środowisku poza Facebookiem i inną platformą prowadzoną przez stronę trzecią.

Będą tutaj więc raczej krótsze i mniej ważne teksty, które nie zasługują sobie na własny artykuł na witrynie.

Następna różnica przeciwko witrynie,
to że przelączanie wersji językowych witryny przelącza też treść danej strony, jeżeli go utworzyłem w więcej językach,
natomiast przelączanie wersji językowych tutaj na blogu przelącza tylko język interfejsu, podczas tego gdy tekst zostaje taki sam.

Bardzo podobnie jak na mojej FB stronie,
posty będą się tutaj zazwyczaj pojawiać w czeskim lub w polskim,
i mogę też często mieszyć oba języki w jednym poscie.

Celem tego mikroblogu to latwa publikacja prostych krótkich tekstów.

Zaletą powinna być wyższa częstotliwość postów. Ponieważ witrynę sobie zaprojektowałem bardzo tęgą / masywną i świedzcy mi dużo możliwości, to dodanie nowej strony (artykułu) na witrynę z wszystkimi właściwościami strony i zasortowanie do struktury witryny jest bardzo przydługie.

Dlatego dodałem sobie to narzędzie dla latwiejszego linearnego dodawania krótkich tekstów bez większych złożności.

Linearna lista różnych spostrzeżeń i uwag bez zakategoryzowania do struktur witryny.
Ciekawostki dla wszystkich, w tym dla tych, którzy nie korzystają z FB.


Następnym powodem dla powstania tego blogu w ramach tej witryny to, że ta witryna jest archiwowana przez Bibliotekę Narodową Republiki Czeskiej, co powiększa szansę, że to, co tutaj piszę, będzie dla kogoś przydatne.
Niniejszym pozdrawiam/witam przyszłe generacje, jeśli dzięki archiwu właśnie czytają ten tekst w czasach z mojego punktu widzenia przyszłych.



Witam więc Państwa tutaj na tym mikrogblogu i mam nadzieję, że będzie przydatny.


Martin Adámek, Meziměstí, Czechy.

…znaczy raczej: On-line :)

Bo choć fizycznie czasami cieszę się środowiskem przyrodniczym w swojej okolicy, to pracuję właściwie przez internet, dla każdego zainteresowanego, niezależnie od fizycznego miejsca, gdzie mój klient znajduje się.
Najprawdopodobniej spotkamy się właśnie on-line.

Przez internet przebiega nauka czeskiego (jiný web, nový panel), ale też np. tłumaczenie pisemne (jiný web, nový panel) i dużo innych gatunków pracy w dzisiejszych czasach.

Dzięki internetowi mogę pracować dla polskich klientów znajdujących się w Warszawie, Wrocławiu, Poznaniu, Krakowie lub gdzie indziej w Polsce,
tak samo jak w Pradze lub byle gdzie w Czechach,
ale też w innych krajach Europiejskich, w Stanach zjednoczonych lub gdzie indziej na świecie, w terazniejszej wiosce globalnej on-line.


 


Tekst artykułu

Sestra

Co může znamenat české slovo "sestra"?


1)

sestra CS = siostra PL

ségra CS = siostra PL (potocznie)

sestřička CS = siostrzyczka PL



2)

jeptiška, řádová sestra, sestra, řeholnice, mniška CS
= zakonnica, siostra zakonna, mniszka PL


matka představená, abatyše CS ~ matka przełożona PL
sestra představená, převorka CS ~ siostra przełożona PL

Nie znam dokładnych niuansów, więc nie jestem pewny, czy jest tam dokładna zgoda,
proszę więc to odbierać jako że to jest zgrubsza.



3)

zdravotní sestra, sestra, sestřička CS
= pielęgniarka, siostra PL

vrchní sestra CS = siostra przełożona PL

Znaczenie "sestra" jako "pielęgniarka" pewnie powstało historycznie z tego,
że wcześniej opiekowały się chorymi zakonnice.



Ale co jeżeli na pozycji pielęgniarki pracuje mężczyzna?

Oficjalnie jego stanowisko nazywa(ło) się "zdravotní sestra",
lub nowo już "všeobecný ošetřovatel".

W papierach więc będzie "zdravotní sestra";
lub w niektórym kontekście, gdzie by to taki zapis był mylący, chyba można napisać też np. "zdravotní sestra – muž".



Czasami użyje się też słowo "ošetřovatel", co jednak nie jest poprawne, bo to jest coś innego.
Chociaż "ošetřovatel" po polsku będzie "pięlęgniarz" (ew. "opiekun"), to "ošetřovatel(ka)" nie jest dokładnie to samo, co "zdravotní sestra".
Pozycja "ošetřovatel" ( https://cs.wikipedia.org/wiki/O%C5%A1et%C5%99ovatel ) jest mniej kwalifikowana pozycja niż pozycja "zdravotní sestra" ( https://cs.wikipedia.org/wiki/V%C5%A1eobecn%C3%A1_sestra ).




"Zdravotní sestra" lub "Všeobecná sestra" ("všeobecná" CS = "ogólna", "powszechna" PL), to pozycja kwalifikowana, na podstawie skończonej szkoły średniej.
Ew. na podstawie wyższej szkoły zawodowej (3 lata po maturze).
Lub dzisiaj już nawet na podstawie trzylatnego studium na uczelni (licencjat).

Wg Wikipedii używa się też wyrażenie "všeobecný ošetřovatel", jako męski kształt od "všeobecná sestra".
Potwierdza to np. oferta uczelni na trzylatny program studyjny (licencjat) "Všeobecné ošetřovatelství" https://www.fzs.tul.cz/uchazeci-o-studium/bakalarske-studijni-programy/vseobecne-osetrovatelstvi
To słowo "všeobecný", które po polsku znaczy "powszechny", "ogólny", potem praktycznie niesie informację, że chodzi o kwalifikowanego fachowca, że by go odróżnić od niekwalifikowanego pielęgniarza. Nie jest to za bardzo logiczne, chodzi jednak o jakąś uciećke z tego, że (všeobecná/zdravotní) sestra lub všeobecný ošetřovatel to więcej niż ošetřovatel, i że na pozycji sestry już może być też mężczyzna.

Jednak wg narodowego układu (rejestru) zawodów ta pozycja nazywa się nadal "všeobecná sestra":
https://nsp.cz/jednotka-prace/vseobecna-sestra-0359



W nieoficjalnej, nieformalnej, praktycznej komunikacji pojawia się naturalne,
choć de iure niepoprawne wyrażenie "zdravotní bratr".
Zauważyłem nawet, że ktoś to ma wpisane jako swój zawód w swoim profilu na Facebooku.

Stanowisko najwyższego autorytetu przez język czeski (Ústav pro jazyk český) mówi, że jemu wyrażenie "zdravotní bratr" nie przeszkadza, i oni są z nim spoko, jeżeli to wyrażenie zostanie zaakceptowane zawodowo:
https://ujc.avcr.cz/jazykova-poradna/zajimave-dotazy/190711-zajimavy-dotaz-zdravotni-bratr.html
Cyt. ÚJČ: "Z jazykového hlediska užívání tohoto spojení nic nebrání, avšak v praxi je jeho použití zatím omezeno na neformální komunikaci. V oficiálních textech se dosud operuje pouze s označením sestra (s případnými přívlastky jako zdravotní, vrchní atd.), a to jak pro ženy, tak pro muže."
Cyt. ÚJČ: "A nejde pouze o jednoznačné určení pohlaví zdravotního personálu, ale i o odstranění gramatických obtíží (například ve větě Zdravotní sestra podal pacientovi léky.). Jednoduché přechýlení sestra–bratr se v tomto světle jeví jako nejpřirozenější řešení, je průhledné a jednoznačné, takže pokud by ho přijaly příslušné orgány, bez výhrad bychom ho doporučili i pro oficiální komunikaci. Dodejme ještě, že se někdy pro nedostatek dalších pojmenování užívá také ošetřovatel; ten však v plné míře nepostihuje význam spojení zdravotní sestra, a proto ho pro oficiální komunikaci doporučit nelze."

I skoro na kwalifikowaną pielęgniarkę mówi się nie tylko "(zdravotní) sestra", ale też "sestřička",
to wg tego wzoru można w praktycznej komunikacji dla mężczyczny znaleźć nie tylko wyrażenie "zdravotní bratr", ale też "zdravotní bratříček".


Zwięzłe praktyczne podsumowanie:

Jeżeli chodzi o kwalifikowanego pielęgniarza z maturą* lub z szkołą wyższą zawodową (3 lata po maturze) lub nawet z licencjatem (uczelnia; 3 lata po maturze) w swoim zawodzie, to:
– Formalnie piszemy albo klasycznie "zdravotní sestra" / "všeobecná sestra", albo nowo "všeobecný ošetřovatel".
– Potocznie mówimy "zdravotní bratr" lub "zdravotní bratříček".




* I jeszcze doprecyzowanie:

Od cca 2017 r. na podstawie matury jest "praktická sestra";
natomiast na podstawie licencjatu (3 lata na uczelni) jest "všeobecná sestra".

Jednak dla naszego celu językowego jest ważne, że ten kwalifikowany pracownik jest formalnie
albo "sestra" (z różnymi przydawkami przymiotnikowymi),
albo "všeobecný ošetřovatel", gdzie jest to "všeobecný" bardzo ważne, bo bez tego chodziło by o osobę niekwalifikowaną.

Im więcej zanurzyłem sie do oficjalnej terminologii, tym więcej się wydaje,
że najlepiej mówić na kwalifikowanego pielęgniarza po prostu potocznie "zdravotní bratr" lub "bratříček" (wołacz: "bratříčku"),
że by przez pomyłkę nie obniżyć jego kwalifikacji przez użycie niższego stopnia z formalnej hierarchii zdefinowanych kwalifikacji.

---
Foto:
https://www.publicdomainpictures.net/cs/view-image.php?image=247239
Licence: CC0 Public Domain
Petr Kratochvil vydal tento „Mladá zdravotní sestra“ obrázek pod licencí Public Domain. To znamená, že jej můžete použít a upravit pro své osobní i komerční projekty. Získali jsme Model Release formulář pro tento obrázek, ale pamatujte, že soubor nesmí být používán způsobem, který ukazuje jakoukoli osobu na fotografii ve špatném světle nebo je líčí tak, že to mohou považovat za urážlivé.

 

Związane linki

  

Czy się artykuł Państwu podobał?

 

Skok w górę do: Menu nawigacyjne
(skrót klawiatury Alt + Shift + „5”)

Zainteresowani tą stroną?

  • Add to bookmarks (Ctrl+D)
  • Udostępnić link (CB radio)Skok w górę do:
  • Wydrukować (Ctrl+P)
  • Cytować według ISO 690

    Tę stronę

    ADÁMEK, Martin. Blog (czeszczyzna): Język czeski dla Polaków. Martin Adámek [online]. Náchod / Meziměstí (Republika Czeska) [dostęp 2022-07-01]. Dostępny w Internecie: https://www.adamek.cz/pl/czeski/blog

    Całą witrynę

    ADÁMEK, Martin. Martin Adámek [online]. Náchod / Meziměstí (Republika Czeska) [dostęp 2022-07-01]. Dostępny w Internecie: https://www.adamek.cz/pl

 

 
 

Narodowe kulturowe dziedzictwo

WebArchiv – Ta witryna jest archiwowana przez Bibliotekę Narodową Republiki Czeskiej Ta witryna jest regularnie archiwowana przez Bibliotekę Narodową Republiki Czeskiej z powodu jej kulturowej, edukacyjnej, naukowej, badawczej lub innej wartości informacyjnej w celu dokumentacji autentycznej próbki czeskiej przestrzeni www. Witryna ta jest częścią kolekcji czeskich witryn webowych, które ma Biblioteka Narodowa Republiki Czeskiej zamiar długoterminowo przechowywać i udostępniać dla przyszłych pokoleń. Ich zapis jest częścią Czeskiej narodowej bibliografii oraz katalogu Biblioteki Narodowej Republiki Czeskiej.  

 

 
 

Na wesoło

Internet Explorer to program, który służy do przeglądania internetu z Twojego komputera i na odwrót.

 

Aforyzmy

Człowiek rozsądny przystosowuje się do świata, nierozsądny stara się przystosować świat do siebie. Stąd wszelki postęp pochodzi od nierozsądnych.
[George Bernard Shaw]