Skrót do strony głównej: Alt + Shift + górny 2(@)
Linkedin FB e-mail Google Plus Twitter

Szukać na tej witrynie

 
 

Blog (czeszczyzna)
Język czeski dla Polaków
Artykuł nr 152

Martin Adámek – Język czeski dla Polaków – blog.

Mam zamiar tutaj publikować krótkie posty / artykuły, podobne jako np. na swojej stronie Facebookowej "Martin Adámek – Język czeski dla Polaków (jiný web, nový panel)",
jednakże tutaj będą u mnie na witrynie w środowisku poza Facebookiem i inną platformą prowadzoną przez stronę trzecią.

Będą tutaj więc raczej krótsze i mniej ważne teksty, które nie zasługują sobie na własny artykuł na witrynie.

Następna różnica przeciwko witrynie,
to że przelączanie wersji językowych witryny przelącza też treść danej strony, jeżeli go utworzyłem w więcej językach,
natomiast przelączanie wersji językowych tutaj na blogu przelącza tylko język interfejsu, podczas tego gdy tekst zostaje taki sam.

Bardzo podobnie jak na mojej FB stronie,
posty będą się tutaj zazwyczaj pojawiać w czeskim lub w polskim,
i mogę też często mieszyć oba języki w jednym poscie.

Celem tego mikroblogu to latwa publikacja prostych krótkich tekstów.

Zaletą powinna być wyższa częstotliwość postów. Ponieważ witrynę sobie zaprojektowałem bardzo tęgą / masywną i świedzcy mi dużo możliwości, to dodanie nowej strony (artykułu) na witrynę z wszystkimi właściwościami strony i zasortowanie do struktury witryny jest bardzo przydługie.

Dlatego dodałem sobie to narzędzie dla latwiejszego linearnego dodawania krótkich tekstów bez większych złożności.

Linearna lista różnych spostrzeżeń i uwag bez zakategoryzowania do struktur witryny.
Ciekawostki dla wszystkich, w tym dla tych, którzy nie korzystają z FB.


Następnym powodem dla powstania tego blogu w ramach tej witryny to, że ta witryna jest archiwowana przez Bibliotekę Narodową Republiki Czeskiej, co powiększa szansę, że to, co tutaj piszę, będzie dla kogoś przydatne.
Niniejszym pozdrawiam/witam przyszłe generacje, jeśli dzięki archiwu właśnie czytają ten tekst w czasach z mojego punktu widzenia przyszłych.



Witam więc Państwa tutaj na tym mikrogblogu i mam nadzieję, że będzie przydatny.


Martin Adámek, Meziměstí, Czechy.

…znaczy raczej: On-line :)

Bo choć fizycznie czasami cieszę się środowiskem przyrodniczym w swojej okolicy, to pracuję właściwie przez internet, dla każdego zainteresowanego, niezależnie od fizycznego miejsca, gdzie mój klient znajduje się.
Najprawdopodobniej spotkamy się właśnie on-line.

Przez internet przebiega nauka czeskiego (jiný web, nový panel), ale też np. tłumaczenie pisemne (jiný web, nový panel) i dużo innych gatunków pracy w dzisiejszych czasach.

Dzięki internetowi mogę pracować dla polskich klientów znajdujących się w Warszawie, Wrocławiu, Poznaniu, Krakowie lub gdzie indziej w Polsce,
tak samo jak w Pradze lub byle gdzie w Czechach,
ale też w innych krajach Europiejskich, w Stanach zjednoczonych lub gdzie indziej na świecie, w terazniejszej wiosce globalnej on-line.


 


Pro- vs. pře- CS (prze- PL)

Život se má prožít, ne přežít.
=
Życie trzeba przeżyć, nie przeżyć.

----------

Generalnie prze- PL:
1) pro- CS: środkem
2) pře- CS: górą, z punktu A do punktu B

----------

projít se = przejść się, zrobić sobie spacer
projít kontrolou = przejść kontrolą, przez kontrolę
projít někomu něco = zostać coś bez kary dla kogoś
projít, expirovat = przeterminować (o jedzeniu, itp.)
projít skrz (něco) = przejść (przez coś) na wylot
projít (si) něco = przejrzeć, przekartkować coś, zajrzeć na wszystkie pozycje

----------

přejít (přes) silnici, most, lávku, prkno, ...
= przejść (przez) drogę, most, kładkę, deskę, ...

přejít z jednoho klubu do druhého, ke konkurenci, ze čtvrti do čtvrti...
= przejść z jednogo klubu do drugiego, do konkurencji, z dzielnicy do dzielnicy...

----------

projet
– jak 1., 2. i 5. znaczenie ad "projít",
tylko że od "jet"="jechać"; nie od "jít"="iść"

----------

přejet
– jak 1. znaczenie ad "přejít",
tylko że od "jet"="jechać"; nie od "jít"="iść"
+ też z dzielnicy do dzielnicy

přejet
- przejechać fizycznie przez górę jakieś przeszkody

přejet (vozidlem někoho)
- potrącić (pojazdem kogoś)

----------

pronést (přes kontrolu), propašovat
= przenieść (przez kontrolę), przemycić

pronést se 
– zostać po chwili niesienia ciężkim
(Pronese se to. = Jak się to niesie dalej, zaczyna to być ciężkie.)


přenést (odněkud někam)
= przenieść (skądś gdzieś)


----------

prodat = sprzedać

předat = przekazać (wręczyć, oddać)

----------

prohlížet
= przeglądać (kartkować, obserwować, ...), uważnie, długo i detalowo patrzeć

přehlížet
– ignorować
– ew. też patrzeć z góry na krajobraz (jak sokoł w piosence)



prozíravý
– ktoś, kto przewiduje, co się może zdarzyć

přezíravý
– ignorujący, uważający się za lepszego od drugich



prohlédnout (si) (něco – koho, co)
– obejrzeć (sobie), sprawdzić, zwiedzić (coś)

prohlédnout
– po dłuższym czasie zrozumieć, że coś nie jest tak dobre, jak się wydawało, zmienić sobie znacząco opinie na coś/kogoś w kierunku od "bardzo dobre" do "bardzo złe"

přehlédnout (něco; koho, co), nevšimnout si (něčeho; koho, čeho)
– przeoczyć (coś), nie zauważyć (czegoś)
– ew. też popatrzeć z góry na krajobraz (jak sokoł w piosence, jednak w aspekcie dokonanym)

Różnica między "přehlížet" (ignorować) i "přehlédnout" (przeoczyć) jest nie tylko w aspekcie (niedokonany × dokonany), ale też w tym, że:
- "přehlížet" zazwyczaj znaczy raczej ignorować celowo, specjalnie, uważać za niezasługujące uwagi
- "přehlédnout" znaczy przeoczyć niechcący


----------


prodělat
= być na transakcji do tylu


předělat, přepracovat
= przerobić


prodělat konkrétní nemoc / chorobu / onemocnění (koho co)
= przejść przez konkretną chorobę
Znaczy, że ten człowiek miał tą chorobę; używa się raczej w kontekscie, że już kiedyś w życiu tą chorobę ten człowiek przynajmniej raz miał:
"Prodělal neštovice / covid / ..." = "Miał (już kiedyś) ospę / covid / ..."
Może się użyć też w kontekście, że w jakimś czasie miał ten człowiek tą chorobę (jakiąś zwykłą), ale tam się raczej użyje proste "mít" CS = "mieć" PL:
"Minulý měsíc měl chřipku." = "W zesłym miesiącu miał grypę."

přechodit konkrétní nemoc / chorobu / onemocnění (koho co)
= przejść przez konkretną chorobę nie lecząć się
Nie leżeć w łóżku, normalnie się zajmować zwykłymi sprawami (chodzić zamiast leżeć).
"Přechodil chřipku" = Miał grypę i nie leczył ją


----------

prožít život (někde, nějak) = przeżyć (spędzić) życie (gdzieś, jakoś)
– przeżyć życie w jakiś sposob (albo na jakimś miejscu)
– "Většinu života prožil..." v kom, čem (v Praze, v bídě, ...); s kým, čím (s manželkou); jako kdo, co (jako prodavač v železářství)


prožít život naplno = przeżyć życie w pełni
– skorzystać z niego i z jego możliwości

prožít/zažít těžké chvíle
– przeżyć trudne momenty


přežít
– przeżyć (wyjsć z czegoś żywy; survive EN)



prožívat něco (koho, co)
– być w czymś emocjonalnie angażowany, nerwować się przez to, znacznie się czymś interesować (jakaś czyjaś sytuacja życiowa, walka sportowa, jakiś temat publiczny, ...)

prožívat/zažívat těžké chvíle, prožívat/zažívat radostné chvíle, ...
– przeżywać (mieć) trudne momenty, radosne momenty, ...


přežívat
– żyć na granicy możliwości (zazwyczaj finansowych; ew. warunki, jeżeli chodzi np. o rośliny), ledwo, z trudnością, w biedzie; nie rozwijać się, walczyć o przeżycie


----------


proložit
– między pojedyncze warstwy / pozycje / sztuki dać zawsze po jednej warstwie / pozycji / sztuce czegoś innego
(np. dać małe desky wpoprzek dużych desek, że by te duże/główne nie zgniły)



přeložit = przełożyć, przeładować PL
– przetłumaczyć pisemnie tekst z jednego języka do innego
– złożyć np. papier np. na połowy
– zmienić termin wydarzenia
– przesunąć pracownika na inne stanowisko, na inne miejsce pracy
– przeładować materiał z jednego środku transportu na inny
– załadować na środek transportu za dużą masę ładunku


----------

Prefiks "pře-" może znaczyć, że coś zrobiło się za dużo.
Coś jak "za-" PL.

přehnat = przesadzić

přesáhnout, překročit = przekroczyć

přetížit, přeložit = przeciążyć

přejíst se = zjeść za dużo

překombinovat = coś zmieniać i optymalizować za dużo, spowodować w ten sposób komplikacje i zamieszanie

itp.


Od takich czasowników też można zrobić przymiotniki. Np.:
- přetížený automobil, přeložený automobil
- přeložený koncert (na jiné datum nebo jiný čas)
- přejedený člověk (po vydatném obědě)
...


----------

Prefiks "pro-" też może znaczyć, że przez tą czynność został spędzony (lub zmarnowany) jakiś określony czas, ew. też inna zasoba:

Protelefonoval jsem celý den.
= Przez telefonowanie spędziłem/zmarnowałem cały dzień.

Protelefonoval jsem všechen kredit.
= Przez telefonowanie zużyłem cały stan konta (u prepaidu).

protancovat celou noc
= spędzić całą noc przez taniec

itp., można używać z różnymi czasownikami.


---


propásnout (příležitost, čas odjezdu, pravý okamžik, ...), promeškat, zmeškat
= przegapić (okazję, czas wyjazdu, idealny moment, ...)

promarnit (příležitost, čas, ...)
= zmarnować (okazję, czas, ...)

prohrát
= przegrać

----------

I dużo innych konkretnych znaczeń.

----------

PS:

W języku słowackim raczej używają uniwersalne "pre-",
tak jak polski używa uniwersalne "prze-".

Natomiast w czeskim trzeba prefiksy "pře-" vs. "pro-" odróżniać.

----------

Linki:

Znaczenia 2:1:
https://www.adamek.cz/pl/jezyki/czeskie-slowa-szerse-wezsze-znaczenia/

Dla zaawansowanych
(pierwotnie zrobione dla Czechów leniwych mówić porządnie):
https://www.adamek.cz/clanky/postrehy/sloveso-delat-synonyma/

----------

Zdjęcie:
CS: Prolézačka (na dětském hřišti)
PL: Drabinki (na placu zabaw dla dzieci)

Źródło zdjęcia:
Wikimedia: Qurren
https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Revolving_jungle_gym.jpg
( + wycięte)

 

Związane linki

  


Czy się artykuł Państwu podobał?


Informacja zwrotna – głosowanie

Hlasy se na serveru připočítají k počitadlům pro tento článek, např. kolikrát tento článek někoho pobavil a kolikrát tento článek někomu pomohl.

Neukládají se jednotlivá hlasování (vzájemná kombinace hlasů, datum, čas, ani jiné údaje).
Proto nemá smysl odesílat prázdný hlas, nemělo by se co k čemu přičíst.

 

Ve Vašem prohlížeči nebude uložena žádná informace (cookies) o tom, že už jste hlasovali.
- Ve Vašem prohlížeči tedy nebude vidět, jak jste hlasovali.
- Kdykoliv budete moci hlasovat znovu, pokud Vám článek opakovaně pomůže (pobaví Vás, potěší, …).
- Pokud Vás právě u jednoho počítače sedí více, mohou postupně hlasovat další lidé.

Počítám člověkohlasy, nikoliv lidi.
Tedy kolikrát článek někomu pomohl,
nikoliv kolika lidem pomohl
.

Třikrát potěšeného jednoho čtenáře počítám stejně jako tři různé jednou potěšené čtenáře.

Každý má do budoucna neomezený počet hlasů.
Když zapomenete, že jste pro tento článek už hlasovali, nevadí – když Vám někdy v budoucnu bude např. užitečný znovu, tak mu znovu pošlete hlas, že Vám byl užitečný.

Można wybrać sobie 1 do N opcji

Štítky, labels, kategorie, témata, tagy, hashtagy

(ve vývoji)
 
#slova   #syntax-obraty  
 

Czeski i polski – usługi językowe

Skok w górę do: Menu nawigacyjne
(skrót klawiatury Alt + Shift + „5”)

Zainteresowani tą stroną?

  • Add to bookmarks (Ctrl+D)
  • Udostępnić link (CB radio)Skok w górę do:
  • Wydrukować (Ctrl+P)
  • Cytować według ISO 690

    Tę stronę

    ADÁMEK, Martin. Blog (czeszczyzna): Język czeski dla Polaków. Martin Adámek [online]. Náchod / Meziměstí (Republika Czeska) [dostęp 2023-02-04]. Dostępny w Internecie: https://www.adamek.cz/pl/czeski/blog

    Całą witrynę

    ADÁMEK, Martin. Martin Adámek [online]. Náchod / Meziměstí (Republika Czeska) [dostęp 2023-02-04]. Dostępny w Internecie: https://www.adamek.cz/pl

 

 
 

Narodowe kulturowe dziedzictwo

WebArchiv – Ta witryna jest archiwowana przez Bibliotekę Narodową Republiki Czeskiej Ta witryna jest regularnie archiwowana przez Bibliotekę Narodową Republiki Czeskiej z powodu jej kulturowej, edukacyjnej, naukowej, badawczej lub innej wartości informacyjnej w celu dokumentacji autentycznej próbki czeskiej przestrzeni www. Witryna ta jest częścią kolekcji czeskich witryn webowych, które ma Biblioteka Narodowa Republiki Czeskiej zamiar długoterminowo przechowywać i udostępniać dla przyszłych pokoleń. Ich zapis jest częścią Czeskiej narodowej bibliografii oraz katalogu Biblioteki Narodowej Republiki Czeskiej.  

 

 
 

Na wesoło

Spotykają się dwaj programiści:
- Słuchaj, potrzebuję generatora liczb losowych
- Czternaście…

 

Aforyzmy

To nie prawda, że mamy za mało czasu, lecz za dużo, którego nie wykorzystujemy w pełni.
[Lucius Annaeus Seneca młodszy]