Ve škole nás v angličtině učili, že "zúčastnit se" je anglicky "participate".

A pak člověk sledováním seriálů nebo filmů v anglickém znění zjistil, že v praxi je to mnohem častěji "take a part".

Na tom je zajímavé, že úplně stejně, v doslovném překladu, je to polsky:
"wziąć udział" – možná v tom sami vidíte slova "vzít" a "díl".


No, a pak si člověk uvědomí, že ten díl, ta část, je i v tom českém "zúčastnit se" i v tom školně-anglickém "participate".


Takže ve výsledku každá z těch formulací říká,
že dotyčný se stane částí té akce nebo že si část té akce nebo činností s ní spojených vezme:


CS:
zúčastnit se, účastnit se; účastník; účast
– Tam všude je "část".


EN:
participate, take a part; participant; participation
– Tam všude je "part" EN, tedy "(sou)část" CS.
– Ano, účastník se stává součástí té akce.


PL:
wziąć udział, brać udział, uczestniczyć; uczestnik; uczestnictwo
– Tam všude je "díl" nebo "část".

---
---


Notatka dla polskich czytelników:

Pierwotnie myślałem, że ten krótki artykuł będzie tylko dla Czechów, na blog osobisty,
że nie jest ciekawy dla Polaków, skoro dla Polaka jest ta angielska fraza "take a part" naturalnym dosłownym tłumaczeniem polskiego "wziąć udział",
więc dla Polaka nie ma tutaj w cale o czym gadać.

Ale potem mi dotarło, że w polskim jest wziąć/brać "udział" vs. "uczestniczyć" / "uczestnik".

Więc, dla Polaka ciekawa część tego tematu jest:
Po czesku wszystko jest pokrewne z częścią ("část" CS), nie z działem:
- zúčastnit se, účastnit se; účastník; účast

---


Słowo "účast" CS może mieć różne znaczenia:
- uczestnictwo PL (jak opisano powyżej)
- obecność PL ("účast nutná")
- liczba obecnych PL (raczej taka względna, opinia, ewaluacja liczby obecnych: vysoká účast, dobrá, malá, slabá, ...), frekwencja PL
- współczucie PL (Rzeczony bierze dział na przykrych emocjach. "Vyjádřit účast")

---


Ale w przypadku kondolencji jest to inaczej:
"Wyrazy współczucia." PL
=
"Upřímnou soustrast." CS

---


Widzimy tutaj znów, że "współ-" PL = "sou-" CS, tak jak w innych słowach.
Ale nie we wszystkich, bo np.:
"soused" CS
=
"sąsiad" PL
Ten, z którym się razem / wspólnie siędzi. Znaczy obok którego się mieszka.


---


W końcu mam z tego taki artykuł trochę dla Czechów i trochę dla Polaków, ale chodzi o jeden temat, i mam nadzieję, że ma to sens.

---


A ještě úplně na okraj:

V těch anglickojazyčných seriálech jsem si také všiml fráze "I am in!" EN.
Do češtiny bych ji asi přeložil jako "Jdu do toho!" CS.

No, tak když jde dotyčný do toho, resp. je in, tedy uvnitř,
tak se zase stává součástí té akce.

---


A może jednak tutaj mogę zwrócić uwagę polskich czytelników na coś ciekawego, i to nawet w polskim:

Nie wiem, na ile Polak w polskich słowach "uczestniczyć", "uczestnik" i "uczestnictwo" widzi pokrewność z polskim słowem "część".
Ja ją tam widzę, dzieki czeskim słowam "část", "účast" i innym powyżej opisanym.

Więc teraz już Państwo wiedzą – polskie słowa "uczestniczyć", "uczestnik" i "uczestnictwo"
wskazują na část CS / part EN / część PL
tak samo, jak to wyraźnie i widocznie robi fraza "wziąć udział".

I to jest to ładne na uczeniu se czeskiego dla Polaka lub uczeniu się polskiego dla Czecha
– że człowiek dzięki temu drugiemu językowi zrozumie coś z swojego języka ojczystego.
Coś już ukrytego, co uczenie się drugiemu języku odkopie w sposób prawie archeologiczny.

---


PS – edit – 2026-05-12:

W czeskim mamy czasownik
"podílet se" (na něčem)
~
brać udział w (organizacji czegoś), pomagać z, ...
(tutaj nie wystarczy być zwykłym uczestnikiem, jakby klientem / widzem; tutaj trzeba być jednym z głównych organizatorów)

Więc jednak mamy coś krewnego z słowem "díl" CS = "część" PL, etymologicznie krewnego z polskim "dział".