Zkratka na hlavní stranu: Alt + Shift + horní 2(ě)
Linkedin FB e-mail Google Plus Twitter

Hledat na tomto webu

 
 

Blog (čeština)
Český jazyk pro Poláky
Článek č. 104

 


Droga wąska i kręta

Zadzwonil do mnie kuzyn i zapytal sie mnie,
co to po polsku znaczy [droga waska i kreta].

Powiedzialem mu, ze pewnie to bedzie [wonska i krenta], ze przy tym "a" i "e" pewnie jest ogonek,
i wyjasnilem mu, o co chodzi (CS: "úzká silnice a serpentiny" [serpentýny]).

I ze nawet podczas jasnej nocy moze tam wg polskich przepisow skorzystac z przednich swiatel przeciwmglowych.
(Uwaga, w Czechach takiego wyjatku dla drogi kretej nie mamy; w CZ mozna przednie swiatla przeciwmglowe uzywac tylko podczas mgly, padania sniegu lug gestego deszczu.)

Kuzyn sie ucieszyl, ze teraz juz wie, o co chodzi,
bo kiedy to wpisywal do Translatoru, to mu z tego wychodzilo cos z kretem PL / krtkem CS.
Bo to oczywiscie wpisywal bez ogonkow.

(
Tak, jak tutaj z reszta zazwyczaj pisze po polsku tez ja:
Po pierwszy raz ze jestem stara szkola i zaczynalem na MS DOSie;
po drugi raz, ze calkowicie ignorujac diakrytyke obnizam liczbe swoich bledow w polskim, nie wchodzac niepotrzebnie na cienki lod :)
)

Przygoda mojego kuzyna z kretem, znaczy raczej z drogą krętą,
uzupelnia ladnie to, co mowie na poczatku swojego wstepnego (video)wykladu do czeskiego (wymowa czeskiego)
na przykladzie polskich slow "sad" vs. "sąd"
– znajomosc relacji miedzy pisanym i mowianym jezykiem (znaczy wymowa i zapis) jest bardzo wazna dla porozumienia.

I rowniez to uzupelnia, co czasami mowie na temat Translatora: Prosze go nie uzywac.
Czasami podaje dwa przyklady z zycia:

Jedna firma w Nachodzie ma na budynku lub plocie duza tablice "Akceptujemy sterowniki dla naszej rozszerzajacej sie floty".
Bedac informatykiem mowiacym po czesku, polsku oraz angielsku czlowiek moze zrozumiec, ze powinno chodzic o kierowcow.
Bo w angielskim "driver" jak "driver":
Albo np. SW dla wspolpracy komputera z drukarka (sterownik PL = ovladač CS),
albo czlowiek za kierownica (kierowca PL = řidič CS).

Jeden uczen opowiadal mi po czesku, co robil o weekendu, ze byl nad morzem, i ze tam widzial pečeť CS = pieczęć PL.
Bo to jest po angielsku "seal".
Za bardzo nie pasowalo mi to do kontekstu, i pokazalo sie, ze jednak widzial tam foke.
Bo to jest po angielsku tez "seal".

Majac od ucznia informacje, ze zkorzystal z Translatoru, wtedy zrozumialem, ze Translator nawet miedzy czeskim i polskim tlumaczy przez angielski.
Dokladnie jak moj czeski bank, ktory z PLN na CZK liczy wszystko przez EUR, powodujac mi w ten sposob dwie straty kursowe.
Dwie konwersje, to klopot do potegi drugiej :)
Calkowicie wystarczy, ile tlumaczen 2:1 istnieje miedzy czeskim i polskim,
i wcale nie polecam wciagac do tego jeszcze jezyk angielski, skoro ten z foki zrobi pieczec, i z kierowcy znow sterownik.

pieczęć PL = pečeť CS = seal EN
foka PL = tuleň CS = seal EN

Na margines jeszcze dodaje:
lachtan CS = uchatka PL = eared seal EN
(Juz wyobrazam sobie pieczec z uszami; nawet pare takich znam (raczej z rogami), uzywaja je organizacje, ktore ucza dzieci i mlodziez zgrubsza cos jak woodcraft, cos jak harcerzy pod innymi nazwami.)


Zwierzatko kret, zamiast drogi z seria zakrętow,
dolacza sie wiec troche jako trzeci ciekawy przyklad,
czemu lepiej nie uzywac Translatoru.


PS:
Moze od teraz juz wreszcie bede wiedzial, czym rozni sie tuleň CS od lachtana CS.
Generalnie mnostwo nas Czechow tego za dobrze nie wie, skoro w czeskim tej roznicy nie slyszymy w nazwie.
W angielskim oraz polskim ta roznice mozna wyraznie slyszec z nazwy.


PPS:

ovladač (zařízení) CS
= sterownik PL
= (device) driver EN

(dálkový) ovladač CS
= pilot PL
(w sensu: urządzenie do sterowania na odległość sprzętem elektronicznym lub maszyną; cyt. definicji z Wikislowniku)
= remote control EN




PPPS:

Co do znaczenia, polskie "-ą-" jest w czeskim odpowiedniku
(slowie takim samym, pokrewnym, zdradliwym, ...)
czesto "-ou-":

-ou- CS = -ą- PL

soud CS = sąd PL
mouka CS = mąka PL
louka CS = ląka PL
soused CS = sąsiad PL
novou CS = nową PL
Cos na ten temat mam w wstepnym (video)wykladzie.


Jezeli chodzi o "-ę-",
to czesto w czeskim bedzie "-u-":

-u- CS = -ę- PL

budu CS = będę PL
dubový CS = dębowy PL
ruka CS = ręka PL
Cos na ten temat mam w wstepnym (video)wykladzie.


I "wę-" na poczatku polskiego slowa czesto bedzie w czeskim "u-":

u- CS = wę- PL

uhlí / uhlík / uhel CS = węgiel PL
Uhry CS ~ Węgry PL
udit CS = wędzić PL
udice CS = wędka PL


I czasami jest to odwrotnie:

-u- CS = -ą- PL
dub cS = dąb PL

u- CS = wą- PL
úzký CS = wąski PL

-ou- CS = -ę- PL
kroutit / točit / natáčet / motat CS = kręcić PL



Kuzynowi mowilem, ze sobie to polskie wyrazenie "droga kręta" moze wyobrazic w ten sposob,
ze ta droga sie tam "kroutí" CS = "kręci" PL;
choc to slowo nie jest w czeskim najlepsze w tym kontekscie, jest w tym znaczeniu raczej potoczne lub literackie, jednak zrozumiale.




Dawniej lub w dialekcie moze w czeskim pojawic sie tez "ou-" na poczatku slowa tam, gdzie dzis bedzie w czeskim "ú-" i w polskim "wą-":
ouzký, ouzko ~ úzký CS = wąski PL
ouvoz = úvoz CS = wąwóz, holweg PL

 

Související odkazy

  


Líbil se Vám článek?


Zpětná vazba – hlasování

Hlasy se na serveru připočítají k počitadlům pro tento článek, např. kolikrát tento článek někoho pobavil a kolikrát tento článek někomu pomohl.

Neukládají se jednotlivá hlasování (vzájemná kombinace hlasů, datum, čas, ani jiné údaje).
Proto nemá smysl odesílat prázdný hlas, nemělo by se co k čemu přičíst.

 

Ve Vašem prohlížeči nebude uložena žádná informace (cookies) o tom, že už jste hlasovali.
- Ve Vašem prohlížeči tedy nebude vidět, jak jste hlasovali.
- Kdykoliv budete moci hlasovat znovu, pokud Vám článek opakovaně pomůže (pobaví Vás, potěší, …).
- Pokud Vás právě u jednoho počítače sedí více, mohou postupně hlasovat další lidé.

Počítám člověkohlasy, nikoliv lidi.
Tedy kolikrát článek někomu pomohl,
nikoliv kolika lidem pomohl
.

Třikrát potěšeného jednoho čtenáře počítám stejně jako tři různé jednou potěšené čtenáře.

Každý má do budoucna neomezený počet hlasů.
Když zapomenete, že jste pro tento článek už hlasovali, nevadí – když Vám někdy v budoucnu bude např. užitečný znovu, tak mu znovu pošlete hlas, že Vám byl užitečný.

Můžete si zvolit 1 až N možností

Štítky, labels, kategorie, témata, tagy, hashtagy

(ve vývoji)
 
#slova    
#veda-technika   #elektro-ict   #doprava   #obchod-ekonomie-pravo    
#ostatni  
 

Skok nahoru na: Navigační menu
(klávesová zkratka Alt + Shift + horní „5”)

Zaujala Vás tato stránka?

  • Přidat do záložek (Ctrl+D)
  • Sdílet odkaz (vysílačka)Skok nahoru na:
  • Vytisknout (Ctrl+P)
  • Citovat podle ČSN ISO 690

    Tuto stránku

    ADÁMEK, Martin. Blog (čeština): Český jazyk pro Poláky. Martin Adámek [online]. Náchod / Meziměstí [cit. 2022-08-09]. Dostupné z: https://www.adamek.cz/cestina-polsky/blog

    Celý web

    ADÁMEK, Martin. Martin Adámek [online]. Náchod / Meziměstí [cit. 2022-08-09]. Dostupné z: https://www.adamek.cz

 

 
 

Národní kulturní dědictví

WebArchiv – Stránky archivovány Národní knihovnou ČR Tyto stránky jsou pravidelně archivovány Národní knihovnou ČR pro svou kulturní, vzdělávací, vědeckou, výzkumnou nebo jinou informační hodnotu za účelem dokumentace autentického vzorku českého webu. Jsou součástí kolekce českých webových stránek, které NK ČR hodlá dlouhodobě uchovávat a zpřístupňovat pro budoucí generace. Jejich záznam je součástí České národní bibliografie a katalogu NK ČR.  

 

 
 

Pro rozptýlení

Dva matematici sedí v restauraci a jeden říká druhému: „Stejně je to strašné, že dneska už rozumí matematice jen málokdo. Většina lidí nemá o královně věd ani páru”
„Já bych to neviděl tak černě, vsaďme se, že je ještě dost obyčejných lidí, kteří rozumí vyšší matematice. Dokážu ti to.”, povídá druhý matematik.
Vsadí se o pětikilo, a zatímco skeptický matematik odchází na toaletu, ten druhý si přivolá servírku. Dá jí stovku a říká: „Slečno, mám na vás prosbu. Za chvíli, až se vrátí můj kolega, vás zavolám a na něco se vás zeptám. Vůbec se nestarejte o to, co jsem tou otázkou myslel, jen mi odpovězte x na třetí lomeno třemi, ano?”
Slečna kývne, že pochopila a odchází. Skeptik se vrací z toalety a prahne po důkazu. Druhý matematik přivolá servírku a pokládá jí otázku: „Slečno, prosím vás, kolik je integrál z x na druhou?”
Slečna odpoví „x na třetí lomeno třemi”. Odchází od stolu, ale nějak jí to nedá, po třech krocích se otočí, a dodává: „plus konstanta”.

 

Pro zamyšlení

Děsím se davu, je nejkrutější a nejhloupější ze všech přírodních živlů.
[Karel Čapek]