Zkratka na hlavní stranu: Alt + Shift + horní 2(ě)
Linkedin FB e-mail Google Plus Twitter

Hledat na tomto webu

 
 

Blog (čeština)
Český jazyk pro Poláky

 


Blatník, dveře, kolo, pneumatika, světlo, reproduktor (např. u auta):

- levý přední,
- pravý přední,
- levý zadní,
- pravý zadní.

Je vhodné říci nejdříve levý/pravý,
potom teprve přední/zadní.
Je to zvyk; zní to tak lépe (přirozeněji)
než "přední levý" apod.


Stejně tak:

- (…)


Zobrazit tento článek

gra planszowa, planszówka = desková hra, deskovka
hrát koho co: deskovou hru, deskovku

Zobrazit tento článek

poprosit – poprosić
požádat – zapytać, poprosić
---
podat žádost – złożyć wniosek
---
požadovat koho co – żądać, wymagać
dožadovat se koho čeho – żądać, wymagać

------
------

řada – rząd, kolejka; szereg, gama
úřad – urząd
pořadí – porządek, kolej(ność)
popořadě, postupně – po kolei
pořádek – porządek
řád – porządek (system, (…)

Zobrazit tento článek

Dokonavý vid (aspekt dokonany):
promyslet to, promyslím to
rozmyslet si to, rozmyslím si to
vymyslet to, vymyslím to

Nedokonavý vid (aspekt niedokonany):
myslet, myslím
myslet na to, myslím na to
myslet si, myslím si
přemýšlet o tom, přemýšlím o tom
promýšlet to, promýšlím to
rozmýšlet si to, rozmýšlím si to
vymýšlet (…)

Zobrazit tento článek

- banánové děti CS
– zvenku (fyzicky) Asiati (žlutí), zevnitř (mentalitou) Češi/Evropani (bílí)
– odzewnątrz (fizycznie) Azjaci (żółci), odwewnątrz (mentalnością) Czesi/Europejczycy (biali)
– dzieci Wietnamskich rodziców, które już urodziły się w (…)

Zobrazit tento článek

Polski zwrot "być pod wrażeniem (kogoś/czegoś)" nie można do czeskiego przetłumaczyć tak wprost.
W czeskim to sformulujemy inaczej:

- Udělal/-a/-o jsi na mě dojem. (Zrobiłeś na mnie wrażenie. Jestem pod Twoim wrażeniem.)
- Udělal na mě dojem. (Jestem pod jego wrażeniem.)
- Udělala (…)

Zobrazit tento článek

Uruchomiłem dla tego blogu RSS kanał:

https://www.adamek.cz/rss-blog/?blog=czeski


RSS kanal mozna sobie dodac do czytniku RSS,
Panstwa czytnik na podstawie tego bedzie ten kanal obserwowac,
i Panstwo tak zawsze natychmiast dostana informacje, ze sie na blogu pojawilo cos nowego.

Czytnik RSS to albo oprogramowanie specjalizowane, przeznaczone (…)

Zobrazit tento článek

ždímat (prádlo; ručně) = wykręcać
ždímat (prádlo; v pračce) = wirować
ždímat (někoho, např. stát; koho co) = wyciskać, drenować

Zobrazit tento článek

Dziś dowiedziałem się ciekawą rzecz:
Czeskie słowo "volant"
(znaczy: okrągła kierownica samochodowa)
pochodzi bardzo prawdopodobnie z francuskiego,
dlatego że po francusku jest to dokładnie tak samo – też "volant".

Więc jeżeli ktoś nie pamiętał, jak jest po czesku kierownica w (…)


Zobrazit tento článek

całe szczęście, że PL
= ještě štěstí, že CS

Zobrazit tento článek

kaloryfer, sześciopak (mięsień brzucha) PL
= pekáč buchet, buchtičky (břišní sval(y)) CS

Już się w Czechach i języku czeskim używa też angielski wyraz "sixpack",
jednak dokładnie tak, znaczy po angielsku, bez tłumaczenia albo innej poprawy na czeski.

Zobrazit tento článek

uhlí CS = węgiel PL (materiał opałowy)
uhlík CS = węgiel PL (C, karbon, materiał konstrukcyjny, pierwiastek)
uhlovodan CS (archaismus; dnes už spíše "sacharid") = węglowodan PL
uhlovodík CS = węglowodor PL

uzenina/y CS = (…)

Zobrazit tento článek

Jsem tady
Je tam
Jsem doma (bez "v"),
Jsem dole (bez "na"!),
Jsem nahoře (v patře, na kopci),
Jsem na hoře (na nějaké hoře, např. na Sněžce),
Jsem u moře, u jezera, u potoka (ne nad!)

vs.

Jdu sem
Jdu tam (To jediné je stejně.)
Jdu domů (bez (…)

Zobrazit tento článek

Napsala mi učitelka z české základní školy, že má ve třídě na prvním stupni ZŠ polského žáka (a kromě něj ještě Ukrajince),
tak jestli bych jí mohl poradit, jak s ním má postupovat,
aby ho nastartovala na vnímání českého jazyka.

Protože (…)

Zobrazit tento článek

V jedné facebookové skupině, kde si vzájemně radí jazykáři,
se jeden jazykář nás ostatních zeptal,
jak v kontextu hraní počítačových her vznikl výraz "Chytám ping" ve smyslu "hra se mi seká" (čili "hra mi neběží plynule").

Jelikož by to mohlo zajímat (…)

Zobrazit tento článek

Czasami troche z przesada mowie, ze kiedy ktos pojedzie samochodem z Hradca Králové do Kudowy (po normalnej drodze, poza niedawno otworzonym odcinkiem autostrady),
to na czeskim oznakowaniu drogowym zobaczy piec wersji, jak (nie)mozna napisac nazwe miasta "Wrocław".
W tym np. (…)


Zobrazit tento článek

"pokecat" / "pokecat si" (s někým)
= pogadać (z kimś) – potocznie

"pokecat" (něco)
= polać i zabrudzić (coś) – zrobić na tym małą plamę – potocznie

"pokecat se"
= polać i zabrudzić się, polać i zabrudzić sobie ubranie (np. jogurtem, keczupem, (…)

Zobrazit tento článek

Na czym to polega? = V čem to spočívá?
To polega na tym, że ... = To spočívá v tom, že ...
Polega to na kim czym. = Spočívá to v kom čem.

Zobrazit tento článek

O co jde CS = O co chodzi PL
Bylo by s tím (hodně) běhání CS = Było by z tym (dużo) zachodu PL
ucházet se o ... CS = ubiegać się o ... PL
uprchlík CS = uchodźca PL (utíkat, prchat (…)

Zobrazit tento článek

"a" CS
- "i" PL

"i" CS
- "też", "także", "nawet", "i ... i ..." PL
("i"/"oraz" z akcentem na fakt, że oba/wszyscy) PL

"nebo", "či" CS
- lub, albo PL

"czy" PL (w srodku zdania orzekajacego; na poczatku warunku)
- jestli, zda CS

"czy" PL (na poczatku (…)

Zobrazit tento článek

Jest bezpieczny
- je v bezpečí (pro sebe; není ohrožen, není v ohrožení)
- je bezpečný (pro okolí, pro ostatní; neohrožuje ostatní/okolí)

Zobrazit tento článek

W czeskim powinniśmy odróżniać słowa "náledí" vs. "ledovka".

Przeciętny Czech (w tym ja), który się nie specjalizuje w meteorologii, się na różnicy między tymi słowami nie zna.
Ktoś nawet nie ma pojęcia, że te słowa trzeba odróżniać;
i niektórzy mamy (…)

Zobrazit tento článek

Světové strany:
- sever CS = północ PL
- jih CS = południe PL
- západ CS = zachód PL
- východ CS = wschód PL

poledne CS = południe PL – w sensu czasu
půlnoc CS = północ PL – w sensu czasu

záchod, toaleta CS (…)


Zobrazit tento článek

(Napisano i na FB opublikowano 25. 7. 2021)

Przyniosłem z lasu kwiaty lipy na herbatę, i przy tej okazji wpadło mi do głowy, że muszę tutaj napisać, które drzewo jest czeskim narodowym drzewem.
Właśnie lipa. Po czesku "lípa".

Z tego, że (…)


Zobrazit tento článek

Olimpiada Matematyczna PL =
Matematická olympiáda CS

Olimp PL = Olymp CS

matematyka PL = matematika CS
informatyka PL = informatika CS

fizyka PL = fyzika CS
(to latwo zapamiętać, skoro tutaj są te i/y dokładnie odwrotnie)

politechnika PL = polytechnika CS
(z řeckého πολύ, polý, mnoho)

poliklinika (…)

Zobrazit tento článek

Zdecydowałem się naprogramować sobie i uruchomić mikroblog.

Mam zamiar tutaj publikować krótkie posty / artykuły, podobne jako np. na swojej stronie Facebookowej "Martin Adámek – Język czeski dla Polaków",
jednakże tutaj będą u mnie na witrynie w środowisku poza Facebookiem i (…)

Zobrazit tento článek

 

Skok nahoru na: Navigační menu
(klávesová zkratka Alt + Shift + horní „5”)

Zaujala Vás tato stránka?

  • Přidat do záložek (Ctrl+D)
  • Sdílet odkaz (vysílačka)Skok nahoru na:
  • Vytisknout (Ctrl+P)
  • Citovat podle ČSN ISO 690

    Tuto stránku

    ADÁMEK, Martin. Blog (čeština): Český jazyk pro Poláky. Martin Adámek [online]. Náchod / Meziměstí [cit. 2022-01-19]. Dostupné z: https://www.adamek.cz/cestina-polsky/blog

    Celý web

    ADÁMEK, Martin. Martin Adámek [online]. Náchod / Meziměstí [cit. 2022-01-19]. Dostupné z: https://www.adamek.cz

 

 
 

Národní kulturní dědictví

WebArchiv – Stránky archivovány Národní knihovnou ČR Tyto stránky jsou pravidelně archivovány Národní knihovnou ČR pro svou kulturní, vzdělávací, vědeckou, výzkumnou nebo jinou informační hodnotu za účelem dokumentace autentického vzorku českého webu. Jsou součástí kolekce českých webových stránek, které NK ČR hodlá dlouhodobě uchovávat a zpřístupňovat pro budoucí generace. Jejich záznam je součástí České národní bibliografie a katalogu NK ČR.  

 

 
 

Pro rozptýlení

Jednou takhle vtrhne naštvaná rozzuřená derivace do hospody, kam chodívají funkce. Polynomy okamžitě vyskočí oknem, ostatní funkce také dostanou strach a rychle mizí, jen ex zůstává v klidu sedět.
Derivace se rozčílí a zařve: „A co ty, ty se mě nebojíš?”
A ex laxně prohlásí: „Já jsem přece ex, samozřejmě, že se tě nebojím.”
A derivace na to: „No jo, jenže já jsem dneska strašně naštvaná, a derivuju podle y!”

 

Pro zamyšlení

Raději zemřu nežli bych pravdu odvolal a lži a klamu sloužil.
[Mistr Jan Hus]